Płace rosną o 5,6% i spada zatrudnienie: co to oznacza dla wyceny firmy

W sierpniu 2026 roku przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wzrosło o 5,6 procent rok do roku, a zatrudnienie spadło o 0,8 procent, co zwiększa presję na marżę EBITDA. Ulgę dają odroczone do 2028 roku kary w KSeF i pożyczki PARP od 0,5 procent. Od 28 października ruszają natomiast kontrole i administracyjne kary pieniężne za naruszenia przepisów o sztucznej inteligencji.

Płace rosną, zatrudnienie spada: rynek pracy wysyła sygnał ostrzegawczy

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane o sektorze przedsiębiorstw za sierpień 2026 roku, które najlepiej czytać razem.

Przeciętne wynagrodzenie brutto wyniosło 9259,54 zł, co oznacza wzrost o 5,6 procent rok do roku, ale jednocześnie spadek o 2,6 procent względem lipca (GUS, 2026).

W tym samym czasie przeciętne zatrudnienie skurczyło się do 6367,8 tys. etatów, czyli o 0,8 procent rok do roku i o 0,2 procent miesiąc do miesiąca (GUS, 2026).

Wskaźnik	Lipiec 2026	Sierpień 2026
Przeciętne wynagrodzenie brutto	9509,02 zł	9259,54 zł
Przeciętne zatrudnienie	6378,9 tys. etatów	6367,8 tys. etatów

Dla firmy wniosek jest prosty, ale niewygodny: koszty pracy rosną nominalnie, a liczba rąk do pracy się kurczy. Presja płacowa nie ustępuje, mimo że pracodawcy ograniczają rekrutację. Rosnące koszty stałe przy stagnującej sprzedaży uderzają wprost w marżę EBITDA, która jest podstawą każdej wyceny dochodowej przedsiębiorstwa. Jeśli przygotowujesz spółkę do fuzji lub sprzedaży, przyjrzyj się rentowności na pracownika, zanim zrobi to inwestor podczas due diligence.

Porada mergano.pl: zamiast liniowo zwiększać zatrudnienie, zainwestuj w audyt procesów wewnętrznych i wskaż te, które można zautomatyzować oprogramowaniem klasy ERP lub narzędziami opartymi na sztucznej inteligencji. Wyższy przychód na pracownika to jeden z parametrów, na które fundusze private equity patrzą najuważniej.

KSeF: kary za błędy przesunięte do 2028 roku

Ministerstwo Finansów ugięło się pod naciskiem środowiska biznesowego i opublikowało projekt nowelizacji ustawy, który odracza kary finansowe za błędy w Krajowym Systemie e-Faktur do 1 stycznia 2028 roku (Interia Biznes, 2026; RMF24, 2026).

To ważna, ale częściowa ulga. Obowiązek korzystania z KSeF wchodzi w życie dla większości firm od 2027 roku, a dla największych podatników już w 2026 roku. Zmiana zawiesza wyłącznie sankcje za pomyłki, awarie czy błędnie wystawioną fakturę ustrukturyzowaną w początkowym okresie działania systemu.

Resort argumentuje, że chce dać przedsiębiorcom czas na dostosowanie procesów księgowych i przetestowanie integracji systemów bez ryzyka dotkliwych obciążeń finansowych. Brak kar w 2027 roku daje bufor bezpieczeństwa, który warto wykorzystać na wdrożenie systemu.

Porada mergano.pl: wykorzystaj ten czas na integrację KSeF z systemem obiegu dokumentów i ERP. Automatyczne pobieranie faktur kosztowych pozwala księgować je od razu i lepiej zarządzać płynnością finansową. Uporządkowaną, zautomatyzowaną księgowość inwestor doceni przy audycie finansowym, a zaległości i ręczne wprowadzanie dokumentów wychwyci każdy poważny doradca transakcyjny.

PARP uruchamia blisko 800 milionów złotych na cyfryzację i zieloną transformację

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ogłosiła nowy instrument finansowy w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, z pulą blisko 800 milionów złotych (Rzeczpospolita, 2026; CRN Polska, 2026).

Mechanizm to pożyczka z warunkową dotacją, dostępna dla firm od mikro po duże przedsiębiorstwa.

Najważniejsze parametry programu:

1. kwota pożyczki od 2,5 mln zł do 15 mln zł,
2. okres spłaty do 15 lat,
3. oprocentowanie preferencyjne od 0,5 procent w skali roku,
4. karencja w spłacie kapitału do 24 miesięcy,
5. możliwość umorzenia od 5 do 15 procent kapitału po spełnieniu warunków programu.

Środki można przeznaczyć na cyfryzację, automatyzację produkcji, robotyzację, wdrażanie sztucznej inteligencji oraz rozwiązania ograniczające zużycie energii. Kapitał na poziomie 0,5 procent rocznie w obecnych warunkach rynkowych to realnie tani pieniądz, którego nie warto ignorować, planując inwestycje zwiększające wartość firmy.

Porada mergano.pl: jeśli przygotowujesz firmę do sprzedaży lub fuzji w perspektywie kilku lat, rozważ sfinansowanie inwestycji tanim długiem właśnie teraz. Zrobotyzowana linia produkcyjna, nowy system analityczny czy termomodernizacja zakładu obniżająca koszty stałe podnoszą wartość spółki bez konieczności oddawania udziałów funduszom na wczesnym etapie rozwoju.

Nadzór nad AI nabiera realnych kształtów, a shadow AI staje się ryzykiem prawnym

Wdrażanie unijnego rozporządzenia AI Act w Polsce przechodzi z etapu deklaracji do etapu kontroli. Sejm powołał Pamelę Krzypkowską na przewodniczącą Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, nowego organu, który stanie się punktem kontaktowym między polskim biznesem a unijnym urzędem ds. AI, a jednocześnie zacznie kontrolować przestrzeganie przepisów przez polskie firmy (Next Gazeta.pl, 2026; Wyborcza.biz, 2026).

Od 28 października 2026 roku zaczynają obowiązywać przepisy o kontrolach, postępowaniach i administracyjnych karach pieniężnych wynikające z polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji (GazetaPrawna.pl, 2026; Infor, 2026).

Przed 28 października każda firma powinna:

1. przeprowadzić audyt narzędzi AI faktycznie wykorzystywanych przez pracowników, w tym tych nieformalnych,
2. opracować i wdrożyć wewnętrzną politykę korzystania ze sztucznej inteligencji,
3. zweryfikować zgodność procesów z AI Act i przepisami o ochronie danych osobowych.

Porada mergano.pl: przeprowadź ten audyt, zanim zrobi to za ciebie kupujący podczas due diligence. Wyciek tajemnicy przedsiębiorstwa, danych klientów albo kodu źródłowego przez niekontrolowane narzędzia AI to poważny sygnał ostrzegawczy dla inwestora i realny argument do obniżenia wyceny lub zerwania negocjacji.

Komisja Europejska tnie wymogi raportowania ESG o ponad 60 procent

Dla wielu średnich firm raportowanie niefinansowe ESG było narastającym kosztem biurokratycznym. Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym UE uproszczone standardy raportowania ESRS, które wejdą w życie 10 listopada 2026 roku, a będą stosowane od 1 stycznia 2027 roku (Forsal.pl, 2026).

Zmiana jest głęboka: liczba obowiązkowych punktów danych spadła o ponad 60 procent, a łączna liczba punktów danych zmniejszyła się o ponad 70 procent. Dyrektywa Omnibus ograniczyła też liczbę firm objętych pełnym obowiązkiem raportowania w ramach CSRD o około 80 procent (Rzeczpospolita, 2026).

Wiele spółek, które przygotowywały się do pełnego raportowania, wraca do podstawowych wymogów wynikających z ustawy o rachunkowości. Dane niefinansowe pozostają potrzebne także firmom, które wypadły z obowiązku CSRD. Banki finansujące inwestycje, fundusze private equity i duże korporacje, czyli potencjalni nabywcy mniejszych firm, wciąż podlegają rygorystycznym wymogom i będą żądać tych danych od swoich dostawców i spółek zależnych.

Porada mergano.pl: zbieraj podstawowe wskaźniki, takie jak ślad węglowy, rotacja pracowników czy ład korporacyjny, nawet jeśli formalnie nie musisz ich raportować. Uporządkowane dane ESG stają się dziś elementem premii do wyceny, a ich brak oznacza, że inwestor odliczy od ceny koszt ich wdrożenia po przejęciu spółki.

Rynek fuzji i przejęć: konsolidacja branżowa i przejęcia firm w trudnej sytuacji

Ruchy kadrowe i transakcyjne z ostatnich dni potwierdzają, że polski rynek M&A pozostaje aktywny.

Pod koniec września SPIE Central Europe, duży gracz w usługach multitechnicznych, powołał nowego dyrektora do spraw fuzji i przejęć na region Europy Środkowo-Wschodniej, co jasno wskazuje na strategię opartą na agresywnej konsolidacji rynku infrastruktury energetycznej (FOCUS ON Business, 2026).

Równolegle w środowisku private equity coraz częściej mówi się o zabezpieczaniu interesów funduszy w umowach inwestycyjnych oraz o rosnącej roli transakcji na podmiotach w trudnej sytuacji finansowej (Destrier, 2026).

Transakcje typu distressed M&A, czyli przejęcia firm w kryzysie lub restrukturyzacji, stają się narzędziem silnych kapitałowo graczy, którzy chcą przejąć udziały rynkowe słabnącej konkurencji za ułamek jej pierwotnej wartości.

Porada mergano.pl: jeśli działasz w rozdrobnionej branży, zdecyduj, czy chcesz być konsolidatorem, czy potencjalnym celem akwizycji. Firma z dostępem do kapitału, choćby z opisanych wyżej pożyczek PARP, może szukać konkurentów, którzy nie poradzili sobie z rosnącymi kosztami pracy i presją regulacyjną. Jeśli z kolei planujesz sprzedaż biznesu w kolejnych latach, zacznij porządkować procesy już teraz. Spółka sprzedawana w dobrej kondycji operacyjnej osiąga wysokie mnożniki EBITDA, a spółka sprzedawana pod presją braku płynności jest wyceniana z wyraźnym dyskontem.